شهر تاریخی موهنجودارو شهر مردگان

باستان شناسی و هنر هند باستان

1 : موسوم به تپه 1 در ساحل راست و غربی رودخانه سند  در ناحیه لار کانا در ایالت سند واقع است .

نخستین باستان شناس که گذارشی از وضعیت موهنجودارو ارایه داد باهاندار کار هندی بود  که به استوپای بودایی موهنجودارو اشاره کرد . اما نخستین کاوشهای باستانی هند توسط واتس باستان شناس دیگر  هندی انجام گرفت و مقدمه ای شد برای کاوشهای دنباله دار این 1'>شهر مهم   

موهنجودارو دارای یک دیوار ساحلی اجریست که ان را از خرابیهای ناشی از رودخانه و سیلاب حفظ میکند . حفاران مراکز مهم شهری و خیابانهای موهنجودارو را با نامهای گوناگونی میخوانند . خیابانی که از غرب استوپا میگذرد را خیابان الاهیات  نام گذاردند  زیرا به نظر میرسد که در دوران باستانی با بخشهای مذهبی شهر مرتبط بوده است . از این خیابان و از طریق پنج دروازه میتوان وارد ساختمان حجیمی در غرب ان شد .

کاوشهای مورتی مو ویلر منجر به کشف سیلو و برژوباروی (دیوار های دفاعی شهر ) موهنجودارو شد  و کاوشهای بعدی مک کای نیز در محوطه اصلی و در بخش موسوم به اچ منجربه مقادیر بسیار زیادی از سوفال با لایه های مملو از نخاله و زباله شد . که نشان میدهد شهر بیشتر از انچه تصور میشد بزرگ  بوده است . و کاوشهای سالیان بعد اثاری را در عمق 16 متری سطح زمین و 33 متری زیر سطح دریا را نشان داد

 

قسمتهای مخطلف موهنجودارو

ارگ شهر موهنجودارو همانند ارگ شهر هاراپا در بخش قبلی شهر قرار دارد . ارگ روی تپه مصنوعی واقع شده است . دروازه ورودی شمالی ارگ با پله کانی به معبد  استوپای بودایی قرن دوم پیش از میلاد می پیوندد

1. بخش متعلق به نخبگان:    چون دید  مناسبی به کلیه جهات  دارد و بنای مستحکمی هست توسط ویلر به این نام شناخته  شد

2: حمام بزرگ : توسط سر جان مارشال حفاری شد . در بخش شمالی این بنای بزرگ معماری جالبی با هشت اتاق حمام یا توالت خصوصی وجود دارد که اب انها توسط استخر بزرگ مرکزی و یا یک فوار یا چشمه بیضی شکلی  تامین میشد . هم حمام بزرگ و هم حمام های اختصاصی روحانیون در امتداد خیابان شش متری قرار دارد

       " هیچ یک از بناهای بزرگ مسلما مسکونی نبوده است و احتمالا مراکز مذهبی شهر بوده اند "

استفاده از حمام بزرگ احتمالا برای تطهیر روحانی نیز بوده است و این از مهمترین موضوعات مذهبی بو ده که همچنان امروز نیز در هند رواج دارد

مجموعه حمام به وسعت 1800 متر مربع گسترده شده و از بزرگترین مجموعه های معماری کارابایست

در مرکز این مجموعه حوزچه یا استخری از اجر ساخته شده و برای جلوگیری از هدر رفتن اب دیواره داخلی استخر با قیر طبیعی

پوشیده شده  و در پشت این حمام بزرگ هشت حمام کوپک نیز قرار دارد و علاوه بر این به نظر میرسد این حمام طبقه دومی نیز داشته که محل سکونت روحانیون و محلی برای نظارت بر رفتار و کردار شهروندان بوده است

و میتوان گفت این حمام یکی از بزرگترین مجموعه های ابی ظطی هزاره سوم پیش از میلاد مسیح بوده است و حدود 1800 سال پیش از میلاد مترک شده ولی زندگی در ان شهر هنوز ادامه داشته است

3. سیلو : ساختمان سیلو در جهت شرقی غربی موهنجودارو بنا شده است و نقشه مسطتیل شکلی داشته که بعدها سکوهای دیگری در بخشهای جنوبی و جنوب شرقی به ان اضافه شده است

4.بنای اجتماعات یا مجلس مشورتی   در فاصله 200 متری استوپای بودایی بنا شده و نقشه این بنا تقریبا مربع شکل است و از پهار ردیف راهرو تشکیل شده که هر یک از انها پنج ستون برای نگهداری سقف دارد تاالر اصلی و کف این معابر به راهروهای درازی تقسین میشود که نیمکت هایی کوتاهی برای نشستن و استراحت طلبه ها هنگام گرد همایی در این تالارها ساخته شده .

          " ویلر علاوه بر اینکه این تالار را با معابد بودایی مقایسه میکند ان را با اپادانای هخامنشی نیز مقایسه میکند "

یافته ها در تالار اجتماعات :

سه عدد از مجموعه دوازده قطعه انسان سنگی  موهنجودارو در ین مکان پیدا شده

پیکر معمولی بدون سر و  دو سر پیکر دیگر از جنس سنگ خارا که بدنه انها پیدا نشده . هر سه این پیکرها زیر لایه متعلق به زمان پس از شهر نشینی بدست امده که بصورت پراکنده در اثار  مربوط به پاراپا پیدا شده است .

 

  جمشید فرد http://jamshidfard.blogfa.com/

رشته باستان شناسی